Thực hiện chuỗi nhiệm vụ được Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ giao sau khi Nghị định số 229/2026/NĐ-CP được ban hành, Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia (NAFOSTED) tổ chức Hội thảo “Hướng dẫn các quy định mới trong tài trợ, đặt hàng chương trình, nhiệm vụ khoa học, công nghệ; hỗ trợ hoạt động nâng cao năng lực khoa học và công nghệ quốc gia thông qua Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia” tại Trường Đại học Khoa học, Đại học Huế.
Hội thảo được tổ chức nhằm giới thiệu, hướng dẫn các quy định mới về cơ chế tài trợ, đặt hàng chương trình, nhiệm vụ khoa học và công nghệ; đồng thời trao đổi về các chính sách hỗ trợ hoạt động nâng cao năng lực khoa học và công nghệ quốc gia thông qua Quỹ NAFOSTED.
Phát biểu khai mạc Hội thảo, PGS.TS. Đào Ngọc Chiến, Giám đốc Cơ quan điều hành Quỹ NAFOSTED, nhấn mạnh đây là một trong chuỗi nhiệm vụ Quỹ triển khai theo chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ sau khi các quy định mới được ban hành. Hội thảo là diễn đàn để Quỹ trực tiếp trao đổi, hướng dẫn các cơ sở nghiên cứu, trường đại học và các nhà khoa học, đồng thời tiếp nhận những vấn đề phát sinh từ thực tiễn để tiếp tục hoàn thiện phương thức tổ chức và triển khai các hoạt động của Quỹ.
PGS.TS. Đào Ngọc Chiến, Giám đốc Cơ quan điều hành Quỹ NAFOSTED phát biểu khai mạc Hội thảo
Những quy định mới về tổ chức và hoạt động của Quỹ NAFOSTED
Tại Hội thảo, bà Lê Ngọc Bích, Phòng Kiểm soát nội bộ, Quỹ NAFOSTED trình bày tham luận “Giới thiệu quy định về tổ chức và hoạt động của Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia”.
Nội dung tham luận tập trung giới thiệu các quy định về mục tiêu, nguyên tắc hoạt động; chức năng, nhiệm vụ; chế độ tài chính; quản trị và xử lý rủi ro khoa học của Quỹ. Đồng thời, tham luận làm rõ một số điểm mới trong mô hình hoạt động, thể hiện định hướng đổi mới mạnh mẽ phương thức quản lý và hỗ trợ khoa học, công nghệ.
Một trong những điểm đáng chú ý là mô hình liên kết “3 nhà”, tăng cường sự tham gia và phối hợp giữa Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp; chuyển mạnh sang tài trợ theo kết quả đầu ra, gắn nguồn lực với sản phẩm, hiệu quả và tác động của nhiệm vụ. Bên cạnh đó, Quỹ được bổ sung các hoạt động hỗ trợ nâng cao năng lực khoa học và công nghệ, trong đó có các chương trình huấn luyện ngắn hạn, ưu tiên các khối ngành STEM; hỗ trợ mời chuyên gia quốc tế xuất sắc đến Việt Nam giảng dạy, nghiên cứu, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và năng lực nghiên cứu. Quỹ cũng hỗ trợ hoạt động nghiên cứu kiểm chứng, đánh giá tính khả thi và mức độ sẵn sàng công nghệ (TRL) trước khi hoàn thiện và chuyển giao; hỗ trợ nâng cấp, kết nối liên thông các phòng thí nghiệm trọng điểm, trung tâm nghiên cứu và liên thông cơ sở dữ liệu số quốc gia, gắn với công nghệ cao, công nghệ lõi và công nghệ chiến lược. Một nội dung mới khác là cơ chế tổ chức khen thưởng độc lập, kịp thời tôn vinh các tập thể, cá nhân có sáng kiến, giải pháp tạo hiệu quả kinh tế đột phá và đóng góp thiết thực cho xã hội.
Song song với đổi mới cơ chế hỗ trợ, Quỹ đang đẩy mạnh số hóa quản trị thông minh, hướng tới số hóa toàn diện quy trình từ nộp hồ sơ, bình xét và phản biện chuyên gia, ký hợp đồng điện tử đến giám sát, thanh quyết toán trực tuyến, từng bước xây dựng quy trình quản lý không giấy tờ.
Bà Lê Ngọc Bích, Phòng Kiểm soát nội bộ, Quỹ NAFOSTED trình bày tham luận
Đổi mới phương thức tài trợ, đặt hàng nhiệm vụ khoa học và công nghệ
Ông Nguyễn Minh Quân, Phòng Nghiên cứu ứng dụng, Quỹ NAFOSTED trình bày tham luận “Tài trợ và đặt hàng nhiệm vụ khoa học và công nghệ”.
Tham luận tập trung làm rõ chức năng tài trợ, đặt hàng nhiệm vụ khoa học và công nghệ của Quỹ; phương thức phân loại nhiệm vụ theo các nhóm phù hợp; trình tự, thủ tục thực hiện tài trợ, đặt hàng; quy trình ký hợp đồng, quản lý và đánh giá nhiệm vụ.
Đặc biệt, nội dung tham luận dành sự quan tâm đến các yêu cầu về liêm chính khoa học và quản trị rủi ro, qua đó góp phần bảo đảm tính minh bạch, trách nhiệm và hiệu quả trong quá trình tổ chức thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ.
Ông Nguyễn Minh Quân, Phòng Nghiên cứu ứng dụng, Quỹ NAFOSTED trình bày
Mở rộng các hoạt động hỗ trợ nâng cao năng lực khoa học và công nghệ
Bà Nguyễn Thị Phương, Phòng Nghiên cứu cơ bản, Quỹ NAFOSTED trình bày tham luận “Những điểm mới đột phá trong quản lý hỗ trợ hoạt động nâng cao năng lực khoa học và công nghệ của Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia theo Thông tư số 43/2025/TT-BKHCN”.
Tham luận giới thiệu cơ sở xây dựng Thông tư số 43/2025/TT-BKHCN trên nền tảng các quy định tại Nghị định số 267/2025/NĐ-CP và Nghị định số 229/2026/NĐ-CP; đồng thời hướng dẫn các nội dung, hồ sơ và phương thức hỗ trợ trọng tâm.
Các hoạt động được chia thành hai nhóm đối tượng chính. Đối với tổ chức khoa học, Quỹ hỗ trợ tổ chức hội thảo khoa học tại Việt Nam; phát triển tạp chí khoa học; truyền thông khoa học và công nghệ; mời nhà khoa học xuất sắc nước ngoài đến Việt Nam trao đổi học thuật ngắn hạn. Đối với cá nhân nhà khoa học, các nội dung hỗ trợ bao gồm tham dự, trình bày báo cáo tại hội nghị, hội thảo khoa học quốc tế; công bố công trình khoa học và công nghệ trong nước và quốc tế; thực tập, nghiên cứu ngắn hạn tại nước ngoài; hỗ trợ hoạt động sáng kiến, giải pháp cải tiến kỹ thuật, hợp lý hóa sản xuất và hỗ trợ theo cơ chế block funding.
Những cơ chế này góp phần mở rộng phạm vi hỗ trợ của Quỹ, tạo điều kiện để các tổ chức, nhà khoa học nâng cao năng lực nghiên cứu, tăng cường hội nhập quốc tế và thúc đẩy chuyển giao kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.
Bà Nguyễn Thị Phương, Phòng Nghiên cứu cơ bản, Quỹ NAFOSTED trình bày
Cơ chế tài chính mới: chủ động, linh hoạt và gắn với kết quả
Bà Nguyễn Kim Thành, Văn phòng, Quỹ NAFOSTED trình bày tham luận “Giới thiệu quy định, cơ chế tài chính đối với chương trình, nhiệm vụ khoa học và công nghệ, hoạt động hỗ trợ nâng cao năng lực khoa học và công nghệ quốc gia thông qua Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia”.
Tham luận tập trung giới thiệu những điểm mới của Nghị định số 229/2026/NĐ-CP về cơ chế tài chính, trong đó đáng chú ý là ngân sách nhà nước cấp cho Quỹ theo tổng mức, không gắn với danh mục nhiệm vụ cụ thể ngay tại thời điểm giao dự toán và cấp kinh phí.
Trên cơ sở tổng dự toán được giao, Quỹ được chủ động phân bổ, điều chỉnh kinh phí phù hợp với yêu cầu thực hiện nhiệm vụ, qua đó tăng tính linh hoạt trong quản lý và sử dụng nguồn lực.
Cơ chế tài chính mới cũng chuyển mạnh từ cách tiếp cận quản lý đầu vào sang quản lý kết quả đầu ra, hiệu quả và tác động, đồng thời chấp nhận rủi ro khoa học và công nghệ trong phạm vi có kiểm soát.
Phương thức hỗ trợ của Quỹ được mở rộng từ các hoạt động tài trợ đề tài, hỗ trợ nâng cao năng lực và hợp tác quốc tế sang các cơ chế đặt hàng, đồng tài trợ và tài trợ theo kết quả đầu ra, tạo điều kiện huy động và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực xã hội cho phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Bà Nguyễn Kim Thành, Văn phòng Quỹ NAFOSTED trình bày tham luận
Tăng cường đối thoại, đưa chính sách vào thực tiễn
Tại phần thảo luận, các đại biểu đã tập trung trao đổi, làm rõ những quy định mới và cách thức triển khai thực tế liên quan đến quy trình tài trợ, đặt hàng, điều kiện hỗ trợ, cơ chế tài chính, đánh giá kết quả, quản trị rủi ro cũng như một số hoạt động nâng cao năng lực.
Chủ tọa điều hành phiên thảo luận, đối thoại
Nhằm rút kinh nghiệm và giúp các nhà khoa học tránh mắc sai lầm, Quỹ NAFOSTED đã chỉ ra những vướng mắc cụ thể trong quá trình nộp hồ sơ, xây dựng thuyết minh và lập dự toán của các đề tài. Thông qua đối thoại trực tiếp, Quỹ tiếp tục tăng cường kết nối với các trường đại học, cơ sở nghiên cứu và nhà khoa học, nắm bắt chính xác nhu cầu thực tiễn để hoàn thiện phương thức tổ chức thực hiện các cơ chế mới.
Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại Hội thảo
Nguồn: Phòng Kiểm soát nội bộ