Sự kiện

Phiên họp Hội đồng Giải thưởng (HĐGT) Tạ Quang Bửu năm 2018 vừa diễn ra sáng ngày 25/4 vừa qua tại Hà Nội. Năm nay, Hội đồng Giải thưởng họp xét chọn 09 đề cử Giải thưởng, trong đó 07 đề cử Giải thưởng chính và 02 đề cử cho Giải trẻ. Tham dự phiên họp có Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Công Tạc, Trưởng Ban tổ chức Giải thưởng, 09 thành viên HĐGT: GS.TSKH Ngô Việt Trung (Chủ tịch HĐGT), GS.TS. Nguyễn Đức Chiến (Phó Chủ tịch HĐGT), GS.TSKH. Hồ Tú Bảo, GS.TS. Lê Thanh Hòa, PGS.TS. Nguyễn Quốc Hưng, GS.TS. Phan Văn Tân, PGS.TS. Nguyễn Lĩnh Toàn, GS.TS. Pierre Darriulat, GS.TS. Nguyễn Thục Quyên (Trường Đại học California tại Santa Barbara, Hoa Kỳ). Cùng tham dự phiên họp còn có Bà Nguyễn Thị Thanh Hà, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học Xã hội Nhân văn và Tự nhiên, đại diện các cơ quan truyền thông Bộ KH&CN và Cơ quan điều hành Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia (Cơ quan thường trực của Giải thưởng). Phiên họp Hội đồng Giải thưởng Tạ Quang Bửu năm 2018 Năm 2018, Cơ quan thường trực Giải thưởng đã tiếp nhận 54 hồ sơ đề nghị xét tặng Giải thưởng thuộc tất cả các ngành trong lĩnh vực khoa học tự nhiên và kỹ thuật (KHTN&KT), bao gồm: Toán học, Khoa học Thông tin và máy tính, Vật lý, Hóa học, Khoa học Trái đất và Môi trường, Sinh học – Nông nghiệp, Cơ học và Y sinh – Dược học. Sau khi tiếp nhận, các Hội đồng khoa học chuyên ngành thuộc lĩnh vực KHTN&KT đã họp và đề xuất 09 hồ sơ đề nghị xét tặng Giải thưởng tại HĐGT. Danh sách các đề cử Giải thưởng Tạ Quang Bửu năm 2018 xem tại đây. Thứ trưởng Bộ KH&CN Phạm Công Tạc (Trưởng Ban tổ chức Giải thưởng Tạ Quang Bửu) phát biểu tại phiên họp HĐGT năm 2018 Phát biểu tại phiên họp, Thứ trưởng Phạm Công Tạc nhấn mạnh, năm 2018 là năm thứ 5 Giải thưởng Tạ Quang Bửu được tổ chức. Qua 5 năm đã cho thấy, các Giải thưởng đều được xét chọn rất nghiêm cẩn và kĩ lưỡng. Nhận định về các nhà khoa học đã đoạt Giải thưởng Tạ Quang Bửu, Thứ trưởng cho biết các nhà khoa học đều đang phát triển rất tốt với những đóng góp tích cực trong lĩnh vực nghiên cứu của mình. Thứ trưởng tin tưởng Hội đồng Giải thưởng năm 2018 do GS.TSKH Ngô Việt Trung làm Chủ tịch sẽ tiếp nối truyền thống để xét chọn Giải thưởng năm nay. Ông Đỗ Tiến Dũng, Giám đốc CQĐH Quỹ cho biết, các hồ sơ đề nghị xét tặng Giải thưởng đã trải qua quá trình đánh giá, phản biện minh bạch và kĩ lưỡng. Các hồ sơ đều được đánh giá bởi HĐKH chuyên ngành và các phản biện trong nước, quốc tế. Bên cạnh đó, về thủ tục hành chính, Quỹ cũng đã thực hiện xác nhận đóng góp của tác giả đối với công trình khoa học được đề cử và thông tin nghiên cứu tại Việt Nam cũng như phối hợp quốc tế. Theo đó, các thông tin đối với từng đề cử đã tương đối chi tiết, đầy đủ để HĐGT xem xét, lựa chọn Giải thưởng. Trước khi bắt đầu đánh giá các hồ sơ, GS.TSKH Ngô Việt Trung đã thông qua nguyên tắc làm việc của HĐGT và bầu ra ban kiểm phiếu. Thứ trưởng Phạm Công Tạc cùng các thành viên Hội đồng Giải thưởng Tạ Quang Bửu 2018, Lãnh đạo CQĐH Quỹ và khách mời Dự kiến, Lễ trao Giải thưởng Tạ Quang Bửu sẽ được tổ chức vào dịp kỷ niệm ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam (18/5) tại Hà Nội.

Ngày 20/4/2018 tại Hà Nội, Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia tổ chức Hội nghị triển khai đánh giá xét chọn đề tài Nghiên cứu cơ bản (NCCB) thuộc lĩnh vực Khoa học Xã hội và Nhân văn (KHXH&NV) tài trợ đợt 2 năm 2018. Tham dự Hội nghị có các nhà khoa học là thành viên Hội đồng khoa học (HĐKH) lĩnh vực KHXH&NV nhiệm kỳ 2016 – 2018, Cơ quan điều hành Quỹ, Trưởng Ban Kiểm soát Quỹ cùng đại diện các cơ quan truyền thông Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN). Toàn cảnh Hội nghị Phát biểu khai mạc Hội nghị, ông Đỗ Tiến Dũng, Giám đốc Cơ quan điều hành Quỹ báo cáo một số kết quả tài trợ chương trình NCCB trong lĩnh vực KHXH&NV và thông tin triển khai đánh giá hồ sơ năm 2018 đợt 2. Theo đó, chương trình NCCB trong lĩnh vực KHXH&NV được triển khai từ năm 2011 đến nay đã tài trợ gần 400 đề tài. Kinh phí tài trợ được phê duyệt trung bình khoảng 700 – 800 triệu/đề tài. Về tình hình triển khai đánh giá hồ sơ năm 2018, ông Đỗ Tiến Dũng cho biết, theo chiến lược KH&CN 2011 – 2020 hướng tới tăng số lượng công bố quốc tế từ các đề tài nghiên cứu sử dụng ngân sách nhà nước trung bình 15 – 20%/năm; hình thành 60 tổ chức nghiên cứu cơ bản và ứng dụng giải quyết vấn đề trọng yếu quốc gia, việc tài trợ của Quỹ sẽ hướng tới tiếp tục nâng cao chất lượng nhóm nghiên cứu (công bố quốc tế, hỗ trợ nhóm nghiên cứu mạnh) và hỗ trợ hoạt động nâng cao năng lực khoa học và công nghệ quốc gia, hỗ trợ trao đổi học thuật trong nước và quốc tế. Từ năm 2016, Quỹ triển khai đánh giá, tài trợ hai lần một năm, giúp các nhà khoa học có thêm thời gian và cơ hội đề xuất tài trợ cho các nghiên cứu. Trong năm 2017, Hội đồng khoa học đã đề xuất Danh mục tạp chí quốc tế và quốc gia có uy tín trong lĩnh vực KHXH&NV, việc điều chỉnh, mở rộng danh mục các tạp chí nhằm mục tiêu phù hợp với đặc thù của từng ngành trong công bố quốc tế. Danh mục tạp chí đã được Hội đồng quản lý Quỹ phê duyệt và ban hành ngày 8/11/2017. Ông Mai Thế Bình, Phó Giám đốc CQĐH Quỹ báo cáo kết quả tiếp nhận hồ sơ đăng ký tài trợ năm 2018 đợt 2 và phương thức đánh giá, xét chọn đề tài. Trong đợt tiếp nhận hồ sơ này, CQĐH Quỹ đã tiếp nhận 43 hồ sơ đề nghị tài trợ, trong đó hai ngành Kinh tế học và liên ngành Triết học, Chính trị học, Xã hội học có số lượng hồ sơ nhiều nhất. Tại Hội nghị, Quỹ cũng đã giới thiệu và hướng dẫn chi tiết về hệ thống đánh giá, xét chọn đề tài NCCB cho các nhà khoa học. Hệ thống đánh giá, phản biện đề tài trực tuyến khắc phục một số khó khăn, hạn chế của phương pháp gửi nhận truyền thống, giúp tiết kiệm thời gian, chi phí, giúp các chuyên gia có thể tham gia tư vấn mọi lúc, mọi nơi và bảo mật thông tin về các đề tài tham gia. Nhân dịp triển khai đánh giá xét chọn đợt 2 năm 2018 đề tài NCCB trong KHXH&NV, các nhà khoa học dành nhiều thời gian trao đổi về các chính sách và tiếp tục cải thiện việc thực hiện các chương trình tài trợ, hỗ trợ. Trao đổi về vấn đề xây dựng tạp chí quốc tế uy tín trong lĩnh vực KHXH&NV, PGS.TS Phạm Quang Minh, thành viên HĐKH liên ngành Triết học, Chính trị học, Xã hội học cho biết, vừa qua, một tạp chí thuộc lĩnh vực KHTN&KT của trường Đại học Quốc gia Hà Nội đã được chấp nhận vào cơ sở dữ liệu ISI và Scopus. Đối với chương trình NCCB trong lĩnh vực KHXH&NV, vấn đề được đặt ra ngoài việc thúc đẩy công bố quốc tế trong KHXH&NV, là cần chú ý hỗ trợ cho các tạp chí trong nước đạt chuẩn quốc tế. Đồng tình với quan điểm trên, GS.TS Phan Huy Lê, GS.TS Nguyễn Văn Hiệp, GS.TS Lê Huy Bắc cho rằng cần đưa ra kế hoạch xây dựng một tạp chí quốc tế uy tín trong lĩnh vực KHXH&NV với các bài viết được tuyển chọn công phu, được phản biện và biên tập bởi các chuyên gia quốc tế uy tín. PGS.TS Mai Quỳnh Nam cũng chia sẻ  bên cạnh những hỗ trợ của Quỹ đối với các nhà khoa học trẻ có bài báo quốc tế, cần có thêm những hoạt động tuyên truyền mạnh mẽ hơn để các nhà khoa học cùng hợp tác, xây dựng một tạp chí quốc tế uy tín của Việt Nam. Các nhà khoa học cũng đánh giá, đưa ra định hướng về việc xây dựng tạp chí quốc tế chuyên ngành Việt Nam học là khả thi, và hi vọng Quỹ có những chính sách hỗ trợ cụ thể đối với các trường Đại học, các Viện nghiên cứu để thực hiện mục tiêu này. Các nhà khoa học trao đổi tại Hội nghị Trao đổi về việc điều chỉnh danh mục tạp chí quốc tế uy tín, các nhà khoa học cho rằng, việc danh mục tạp chí được mở rộng và điều chỉnh cho thấy Quỹ đã chú ý đến đặc thù của các ngành khác nhau, qua đó hỗ trợ và thúc đẩy các nhà khoa học lĩnh vực KHXH&NV trong việc công bố quốc tế. Tuy nhiên, các nhà khoa học cũng bày tỏ hi vọng thời gian tới có thể điều chỉnh, mở rộng thêm danh mục